იდენტობის საკითხი ქართულ და თურქულ პოსტმოდერნისტულ რომანებში (აკა მორჩილაძის „შენი თავგადასავალი“ და ელიფ შაფაქის „სტამბოლელი ნაბიჭვარი“)

ანოტაცია

პოსტმოდერნისტულ რომანებში იდენტობის ძიება ერთ-ერთ პრიორიტეტულ თემად ითვლება. იდენტურობა ყალიბდება მოცემულ საზოგადოებაში შეგნების, გემოვნების, ჩვევების, ნორმების, ღირებულებების და ა. შ. გათავისებისა და მიღების გზით. ამა თუ იმ კულტურულ სამყაროსთან თავის გაიგივება ქმნის ადამიანის ცხოვრებას მოწესრიგებულსა და გასაგებს. გლობალიზაცია, რომელიც მოიცავს სხვადასხვა კულტურული წყობის მქონე და განვითარების განსხვავებულ საფეხურზე მყოფ მრავალ ქვეყანას, ხელს უწყობს ურთიერთგავლენებსა და წარმოშობს იდენტობასთან დაკავშირებულ პრობლემებს. გლობალიზაციას კულტურის სფეროში ახასიათებს მკვეთრად გამოხატული ტენდენცია ლოკალური გაერთიანებების უნიფიკაციისა, რაც ვლინდება საერთო ღირებულებების, ნორმების, იდეალების გავრცელებაში; შესაძლოა ჩამოყალიბდეს პლურალური იდენტურობა, რომლის დროსაც ადგილობრივი კულტურული ფორმები ნაწილობრივ თავსდება გლობალურ სივრცეში. პოსტმოდერნისტულ მხატვრულ ტექსტებში, განსხვავებით მოდერნისტულისაგან (სადაც გმირები ეძებენ და პოულობენ თვიანთ ფესვებს, აგნებენ და ითავისებენ თავიანთ იდენტობას, რითაც სრულდება მათი ძიება და „მოგზაურობა“) იდენტობა არ არის ბოლომდე
განსაზღვრული, ცალსახა, ერთგვაროვანი, რადგან სივრცე და გარემო ცვლის და თავიდან აყალიბებს მას; ანუ ძიება დაუსრულებელი პროცესია და თუ ვინ ვართ სინამდვილეში, ამას განსაზღვრავს სამზერი კუთხე, საიდანაც ვუცქერით სამყაროს, მიმდინარე მოვლენებს.
მიზნად დავისახეთ, ვაჩვენოთ ქართულ და თურქულ პოსტმოდერნისტულ რომანებში როგორ დგას იდენტების საკითხი, რა პრობლემებს წამოსწევენ წინ და მათი გადაჭრის რომელ გზას ირჩევენ სხვადასხვა კულტურული სივრცის წარმომადგენლები. საანალიზოდ ავიღეთ რომანები აკა მორჩილაძის „შენი თავგადასავალი“ და ელიფ შაფაქის „სტამბოლელი ნაბიჭვარი“, მივიჩნიეთ რა რომ აღნიშნული პოსტმოდერნისტი მწერლების დასახელებული მხატვრული ტექსტები იდენტობის საკითხთან არსებული პრობლემების მძაფრი გამოძახილია და გადაჭრის სხვადასხვა გზას გვთავაზობს.