PAIRED MEMBER-CONJUNCTIONS IN INNER KARTLIAN SUB-DIALECT

Authors

  • Mariam koberidze Gori State University Author

DOI:

https://doi.org/10.52340/PUTK.2022.26.10

Keywords:

Georgian Language, Kartlian dialect, Syntax, coupled member-conjunctions

Abstract

The analysis of the syntactic function of paired member-conjunctions presented in the article is based on the dialectal texts recorded and published in Shida Kartli at different times and on chronological comparison of the latest materials obtained by us during our village-to-village visits. In Shida Kartlian sub-dialect the complex subordinate clauses employ both subordinating conjunctions, and relative pronouns (“vints” (who, anyone who; whoever), “rats” (what, that which), “romelits” (which,, who), “rogorits” (like) and relative adverbs  (“sadats” (where, in/at which), “rotsa”, “rodesats” (when, as), “rogorts” (as) that perform the function of member-conjunctions. The paired member-conjunctions are observed in Shida Kartlian sub-dialect: “vints rom”//”vints roma”//”vints ro” (who that); “rats rom”// “rats roma”// “rats ro” (what that); “romelits  rom” // “romelits  roma”// “romelits  ro” (which that), “rogorits rom”// “rogorits roma”//“rogorits ro” (like that); “sadats rom”// “sadats roma”// “sadats ro” (where that); “rotsa rom”// “rotsa roma”//, “rotsa ro” (when that); “rodesats rom” // “rodesats roma” //“rodesats ro” (when that); “ rogorts rom” // rogorts roma” // rogorts ro”  (as that).  In these complex conjunctions, “that” (rom) has the function of the particle “even”. “That” (rom) strengthens the meaning of the word to which it refers. Today, the coupling of the conjunction “rom”//“roma”//“ro” (that) with relative pronouns and relative adverbs reflects a far-advanced process, compared to the published materials. Migration and analogy serve as contributing factors. This phenomenon can be explained by the fact that the conjunction “rom” (that) is characterized by a polysemantic function. It occurs in almost all types of subordinate clauses. By using paired member-conjunctions, the actualization occurs, the emphasis is put on a speaker, and the emotional attitude is expressed towards the very member of the main sentence to which the paired member-conjunction refers. Shida Kartlian sub-dialect manifests those common linguistic trends that are characteristic of the Georgian literary language and dialects.

References

აბესაძე 1965: აბესაძე ნ., ჰიპოტაქსის წევრ-კავშირები და კავშირები მეგრულში. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის შრომები, ტ. 114. თბილისი, 1965.

ბეროზაშვილი... 1961: ბეროზაშვილი თ., მესხიშვილი მ., ნოზაძე ლ., ქართლური დიალექტის ლექსიკონი (მასალები). თბილისი, 1961. ბურჭულაძე 2020: ბურჭულაძე თ., აქტუალიზაციის ზოგი შემთხვევა ზეპირმეტყველებაში. იბერიულ-კავკასიური ენათმეცნიერების წელიწდეული, გამოცემა I. თბილისი, 2020.

გაბუერი 1923-1924: გაბუერი ბ., ჴევსურული მასალები. ქართული საენათმეცნიერო საზოგადოების წელიწდეული, I-II. თბილისი, 1923-1924.

გიგინეიშვილი... 1961: გიგინეიშვილი ი., თოფურია ვ., ქავთარაძე ი., ქართული დიალექტოლოგია, I. დიალექტთა განხილვა, ტექსტები, ლექსიკონი. თბილისი, 1961.

დონდუა 1940: დონდუა კ., მისამართი ნაცვალსახელისა და მისამართი სიტყვის ურთიერთობისათვის ძველ ქართულში. ენიმკის მოამბე, V-VI. თბილისი, 1940.

დონდუა 1967: დონდუა კ., დამოკიდებული წინადადების განვითარების ისტორიიდან ძველ ქართულში. რჩეული შრომები, ტ. I. თბილისი, 1967.

ერთელიშვილი 1957: ერთელიშვილი ფ., მიმართებითი ნაცვალსახელების შემცველ წინადადებათა ქვეწყობა ძველ ქართულში. თსუ-ს შრომათა კრებული, 65. თბილისი, 1957.

ერთელიშვილი 1963: ერთელიშვილი ფ., რთული წინადადების ისტორიისათვის ქართულში, I. ჰიპოტაქსის საკითხები. თბილისი, 1963.

იმნაიშვილი 1966: იმნაიშვილი გ., ქართული ენის ინგილოური დიალექტის თავისებურებანი. თბილისი, 1966.

იმნაიშვილი 1974ა: იმნაიშვილი გ., ქართლური დიალექტი, I. თბილისი, 1974.86

იმნაიშვილი 1974ბ: იმნაიშვილი გ., ქართლური დიალექტი, II. თბილისი, 1974.

კობერიძე 2011: კობერიძე მ., რთული ქვეწყობილი წინადადების ზოგიერთი თავისებურებისათვის ფრონეს ხეობის ქართლურში. ლინგვისტური ქართველოლოგიისა და აფხაზოლოგიის პრობლემები, ტ. III. თბილისი, 2011.

კვანტალიანი 1990: კვანტალიანი ლ., ქართული ზეპირი მეტყველების სინტაქსის საკითხები. თბილისი, 1990.

კვაჭაძე 1988: კვაჭაძე ლ., თანამედროვე ქართული ენის სინტაქსი, თბილისი, 1988.

მარტიროსოვი... 1956: მარტიროსოვი ა., იმნაიშვილი გ., ქართული ენის კახური დიალექტი. თბილისი, 1956.

მარტიროსოვი 1964: მარტიროსოვი ა., ნაცვალსახელი ქართველურ ენებში. თბილისი, 1964.

მესხიშვილი 2006: მესხიშვილი მ., ქართლური ლექსიკონი (მასალები). თბილისი, 2006.

ჟღენტი 1936: ჟღენტი ს., გურული კილო (გამოკვლევა, ტექსტები, ლექსიკონი), თბილისი, 1936.

სარჯველაძე 1984: სარჯველაძე ზ., ქართული სალიტერატურო ენის ისტორიის შესავალი. თბილისი, 1984.

სომხიშვილი 1999: სომხიშვილი ვ., ზოგიერთი კავშირისა და ნაწილაკის ხმარების თავისებურებისათვის ლიახვისა და ქსნის ხეობათა ქართლურში. საენათმეცნიერო ძიებანი, IX. თბილისი, 1999.

ღლონტი 1937: ღლონტი ა., გურული ფოლკლორი, ტექსტები [ლექსიკონითურთ], ნაწილის I. თბილისი, 1937.

ღლონტი 1980: ღლონტი ა., ფილოლოგის ჩანაწერები. თბილისი, 1980.

შანიძე 1948: შანიძე მ., ,,რომელი“ ნაცვალსახელის ფუნქციისა და ადგილისათვის ძველ ქართულში. თსუ სტუდენტთა სამეცნიერო შრომების კრებული, წიგნი III, თბილისი, 1948.

ძიძიგური 1969: ძიძიგური შ., კავშირები ქართულ ენაში. თბილისი, 1969.

ძიძიგური 1970: ძიძიგური შ., ქართული დიალექტოლოგიური ძიებანი, თბილისი, 1970.

ხუბუა 1932: ხუბუა მ. ზემოაჭარის ენობრივი მიმოხილვა. ბათუმი, 1932.

ჯანაშვილი 1913: ჯანაშვილი მ., საინგილო, ძველი საქართველო, II, განყ. IV. თბილისი, 1913.

ჯორბენაძე 1989: ჯორბენაძე ბ., ქართული დიალექტოლოგია, I. თბილისი, 1989.

ჯორბენაძე 1995: ჯორბენაძე ბ., ქართველურ ენათა დიალექტები. თბილისი, 1995.

Published

2022-11-01

How to Cite

PAIRED MEMBER-CONJUNCTIONS IN INNER KARTLIAN SUB-DIALECT. (2022). Kartvelian Heritage, XXVI, 75-87. https://doi.org/10.52340/PUTK.2022.26.10

Similar Articles

31-40 of 101

You may also start an advanced similarity search for this article.